Ons land voldoet helemaal niet aan de Europese fijnstofnormen. Een van de hoofdschuldigen is de dieselmotor.

Diesel stoot 50 keer meer fijn stof uit dan benzine. En laat België nu het dieselvriendelijkste land ter wereld zijn. Diesel is na raffinage de helft duurder dan benzine, en toch is het aan de pomp een stuk goedkoper. Dat komt door de Belgische accijnspolitiek.

De Belgische overheid legt veel minder accijnzen op diesel dan op benzine. Een restant van de oliecrisis van de jaren zeventig is dat. Toen wou de overheid met die maatregel de transportsector beschermen. Maar de gewone Belg ontdekte snel de goedkope diesel. En nu is de dieselauto zo populair dat geen enkele Belgische regering het aandurft de accijnzen op diesel te verhogen.

Een liter diesel stoot bij verbranding 50 keer meer fijn stof uit dan een liter benzine. Die uitstoot kan je halveren door een roetfilter te installeren.

Maar roetfilters zijn duur: zowat 800 euro voor personenwagens, het tienvoudige voor vrachtwagens. De Nederlandse overheid subsidieert roetfilters fors. In Vlaanderen gebeurt dat nauwelijks.
Het gevolg laat zich raden: in Vlaanderen rijden zo goed als geen oude dieselwagens en vrachtwagens met roetfilter.

In Nederland worden die massaal geïnstalleerd: meer dan 75.000 op oudere vrachtwagens, bijna 25.000 op personenwagens. En nieuwe wagens die in het buitenland standaard met roetfilter worden aangeboden, worden bij ons zonder filter verkocht, wegens geen subsidie.

Dat onze ruimtelijke ordening een wanorde is, dat weten we al. Dat is historisch gegroeid. Maar nu nog worden beslissingen genomen die voor het fijn stof catastrofale gevolgen hebben.

De Vlaamse overheid wil Vlaanderen uitbouwen tot logistieke topregio in Europa, en mikt daarvoor in de eerste plaats op vervoer langs de weg. Ze bestudeert de verbreding van de Brusselse Ring (op sommige plaatsen tot 17 rijvakken), en ze legt bedrijventerreinen nog altijd bij voorkeur langs autowegen aan, en niet langs spoorwegen of kanalen.

Nederland had tot voor kort een zeer streng fijnstofbeleid voor infrastructuurwerken. Voor elke grote ingreep werd getoetst of ze de fijnstofnormen niet zou doen overschrijden. Indien wel, kon het project niet doorgaan.

Zo zijn tientallen grote kantoorprojecten en wegenwerken in de planfase geschorst en soms vernietigd door de rechter. Maar dan kwam de andere kant van de medaille aan het licht: de economie ondervond schade. De economische sector stond op zijn achterste poten. Resultaat : de Nederlandse regering heeft de mogelijkheid om projecten te schorsen omwille van fijn stof sterk aan banden gelegd.

Herbekijk de Panorama-uitzending "Fijn stof in dieselland" bovenaan in dit bericht of in de videoband bij "andere programma's".