De economische crisis bood Obama inderdaad de ruimte om maatregelen te nemen die -naar Amerikaanse maatstaven- haast revolutionair zijn.
Het herstelplan ter waarde van 800 miljard dollar, de verregaande waarborgen voor banken en financiële instellingen, de miljardensteun aan de autobouwers: die biljoenen aan belastinggeld om de economie aan de gang te houden, zijn de vrije markt-aanhangers uiteraard een doorn in het oog. Ze ergeren zich aan de nonchalance waarmee hij het gat in de begroting verder openscheurt.
Het herstelplan ter waarde van 800 miljard dollar, de verregaande waarborgen voor banken en financiële instellingen, de miljardensteun aan de autobouwers: die biljoenen aan belastinggeld om de economie aan de gang te houden, zijn de vrije markt-aanhangers uiteraard een doorn in het oog. Ze ergeren zich aan de nonchalance waarmee hij het gat in de begroting verder openscheurt.
VRT
Videozone
Obama heeft bovendien een paar uitspraken gedaan die niet alleen ideologisch klonken, maar op het randje van populistisch. Zijn bitse uithaal naar AIG en andere financiële instellingen die bonussen hadden uitbetaald, zette de toon voor nog giftigere reacties in het Congres. Zijn zogenaamde loonstop voor managers van banken die overheidsgeld kregen, werd overdreven zwaar in de verf gezet - als je nagaat over hoe weinig banken het zou gaan.
De president ondertekende ook een wet die gelijk loon voor gelijk werk moet garanderen -ongeacht sekse of afkomst. Een rechtvaardige wet ongetwijfeld, maar voor zijn tegenstanders evenzeer een bewijs van zijn ideologische fixaties. Net als de ruimte die hij, stap voor stap, teruggeeft aan de vakbonden. Ook op ethisch vlak zette Obama al een koers uit waar conservatieve christenen in Amerika van gruwen. Hij laat weer federale overheidssubsidies toe voor stamcelonderzoek op basis van menselijke embryo’s. En voor organisaties in de derde wereld die, in het raam van hun acties rond familieplanning, ook wel ’s abortus aanbieden.
In zijn buitenlands beleid tenslotte zou Obama veel te soft zijn tegenover dubieuze en linkse regimes als Iran, Cuba, Venezuela en Rusland. Obama die kwinkslagen en schouderklopjes wisselt, en cadeautjes ontvangt van Hugo Chavez - voor veel Amerikanen is dat een tenenkrullend tafereel.
De president ondertekende ook een wet die gelijk loon voor gelijk werk moet garanderen -ongeacht sekse of afkomst. Een rechtvaardige wet ongetwijfeld, maar voor zijn tegenstanders evenzeer een bewijs van zijn ideologische fixaties. Net als de ruimte die hij, stap voor stap, teruggeeft aan de vakbonden. Ook op ethisch vlak zette Obama al een koers uit waar conservatieve christenen in Amerika van gruwen. Hij laat weer federale overheidssubsidies toe voor stamcelonderzoek op basis van menselijke embryo’s. En voor organisaties in de derde wereld die, in het raam van hun acties rond familieplanning, ook wel ’s abortus aanbieden.
In zijn buitenlands beleid tenslotte zou Obama veel te soft zijn tegenover dubieuze en linkse regimes als Iran, Cuba, Venezuela en Rusland. Obama die kwinkslagen en schouderklopjes wisselt, en cadeautjes ontvangt van Hugo Chavez - voor veel Amerikanen is dat een tenenkrullend tafereel.
De pragmaticus
En toch kan je met evenveel gemak een aantal maatregelen oplijsten die blijk geven van een nuchter, soms zelfs een cynisch pragmatisme. Guantanamo moet inderdaad dicht en het folteren moet stoppen. Maar de terreurverdachten die gevangen zitten in het kamp van Bagram in Afghanistan, hebben niét het recht om hun situatie aan te vechten bij een Amerikaanse rechtbank: Obama handhaaft de positie van Bush in deze kwestie. Bovendien beloofde hij de CIA-agenten die gefolterd hebben, dat ze niet zullen worden vervolgd.
De eerste begroting voor defensie die onder Obama werd voorgesteld, steeg van 513 miljard naar 534 miljard - de kosten van de oorlogen in Irak en Afghanistan niet meegerekend. De soft-power-ideoloog Obama verhoogt dus het defensiebudget. De gevechtstroepen zullen inderdaad tegen de zomer van 2010 terugkomen uit Irak, maar Obama houdt nog tienduizenden soldaten ter plaatse, onder meer voor antiterreuroperaties. En ook in zijn keuze om onbemande vliegtuigjes dieper in Pakistan in te zetten, om Taliban- en Al Qaeda-kopstukken uit te schakelen, geeft hij blijk van een koele bereidheid om dodelijk geweld te gebruiken.
Hou ook zijn benoemingen in de gaten. De president koos Dennis Ross als speciale adviseur voor de Golfregio -inclusief Iran. Van Ross is bekend dat hij gewonnen is voor veel hàrdere sancties tegen Iran - ondanks de aangekondigde (en nog nauwelijks gerealiseerde) politiek van onderhandelingen met Iran.
Het economische beleid van Obama wordt trouwens niet alleen verguisd aan de rechterzijde. Veel stedelijke republikeinen, actieve professionals uit de financiële wereld of bij grote ondernemingen, zijn blij dat de overheid heeft ingegrepen om de banken voor een verdere meltdown te behoeden. Ze geven de president vooralsnog het voordeel van de twijfel.
Tegenover de autobouwers -inclusief de machtige vakbond van de United Auto Workers- heeft Obama trouwens van meet af aan gezegd waar het op staat: zonder tegenover de autobouwers -inclusief de machtige vakbond van de United Auto Workers- heeft Obama trouwens van meet af aan gezegd waar het op staat: zonder een grootschalige herstructurering géén nieuw overheidsgeld. Die permanente druk van Washington op GM en Chrysler lijkt trouwens stilaan vruchten af te werpen -en misschien kunnen beide autobouwers dan toch nog het faillissement ontlopen.
Hou ook zijn benoemingen in de gaten. De president koos Dennis Ross als speciale adviseur voor de Golfregio -inclusief Iran. Van Ross is bekend dat hij gewonnen is voor veel hàrdere sancties tegen Iran - ondanks de aangekondigde (en nog nauwelijks gerealiseerde) politiek van onderhandelingen met Iran.
Het economische beleid van Obama wordt trouwens niet alleen verguisd aan de rechterzijde. Veel stedelijke republikeinen, actieve professionals uit de financiële wereld of bij grote ondernemingen, zijn blij dat de overheid heeft ingegrepen om de banken voor een verdere meltdown te behoeden. Ze geven de president vooralsnog het voordeel van de twijfel.
Tegenover de autobouwers -inclusief de machtige vakbond van de United Auto Workers- heeft Obama trouwens van meet af aan gezegd waar het op staat: zonder tegenover de autobouwers -inclusief de machtige vakbond van de United Auto Workers- heeft Obama trouwens van meet af aan gezegd waar het op staat: zonder een grootschalige herstructurering géén nieuw overheidsgeld. Die permanente druk van Washington op GM en Chrysler lijkt trouwens stilaan vruchten af te werpen -en misschien kunnen beide autobouwers dan toch nog het faillissement ontlopen.
100 dagen routeplanning
Eigenlijk heeft Obama in de voorbije 100 dagen vooral de paden uitgezet. Zijn beleidskeuzes moeten nog tot leven komen, zijn herstelplan langzaam maar zeker worden uitgevoerd, zijn gebaren naar het buitenland moeten hun effect nog bewijzen. Zijn beleid lijkt een mix van ideologie en pragmatisme: met eerder linkse waarden en uitgangspunten (zeker in een Amerikaanse context), maar met pragmatische maatstaven en methodes.
Obama heeft het al vaak gezegd: hij kiest voor wat wérkt. In crisistijd is dàt ook wat de meeste Amerikanen verwachten -en dus zit hij waarschijnlijk nog een tijd gebeiteld. Maar een minderheid van vurige Obama-opponenten zal de messen blijven wetten, en op de loer liggen voor elke misser en tegenslag.
Obama heeft het al vaak gezegd: hij kiest voor wat wérkt. In crisistijd is dàt ook wat de meeste Amerikanen verwachten -en dus zit hij waarschijnlijk nog een tijd gebeiteld. Maar een minderheid van vurige Obama-opponenten zal de messen blijven wetten, en op de loer liggen voor elke misser en tegenslag.
