Wat hebben Hitchcock en Tati gemeen?

di 31/03/2009 - 16:39 Wat hebben Fritz Lang, Jacques Tati, Alfred Hitchcock, Jean Renoir, Orson Welles en Ingmar Bergman met elkaar gemeen, behalve het feit dat zij allemaal terecht als grootmeesters van de Zevende Kunst worden beschouwd? Dat zij ooit kinderen zijn geweest en dus als kleine jongens in korte broek hebben rondgelopen, zonder te weten dat zij later bekende en bewonderde filmmakers zouden worden.

Dat is het uitgangspunt van "Enfances", een Franse compilatiefilm waarin een reeks jonge regisseurs (M/V) op basis van een origineel idee en scenario van Yann Le Gal, zes korte films hebben gedraaid waarin zij een bepaalde anekdote of een specifiek incident uit de jeugdjaren van hun wereldberoemde collega’s hebben uitgewerkt.

Enfances

Meer dan een gimmick is het niet, maar het is toch een leuk detail dat de zes jongetjes in die verschillende jeugdverhalen nooit bij naam worden genoemd, zodat hun identiteit pas helemaal op het einde van elk filmpje wordt onthuld. Maar de echte filmfan zal op dat moment wel al geraden hebben over wie het ging.

Het gaat telkens om kleine, waargebeurde anekdotes, door Yann Le Gal geplukt uit de respectieve biografieën van de zes Europese filmmakers, waarrond dan een (min of meer fictief) verhaaltje werd geweven.

Met kop en schouders

Geen dramatische trauma’s, alhoewel de manier waarop de jonge Ingmar, onder druk van zijn broer, reageert op de geboorte van hun babyzusje toch wel dicht in die buurt komt.
Het zijn wel allemaal gebeurtenissen die op een of andere manier en weliswaar a posteriori een profetisch beeld schetsen van de latere persoonlijkheid van die zes protagonisten.

Een voorbeeld: bij het nemen van de traditionele klasfoto blijkt de fotograaf met dienst de grootste moeite te hebben om een van de leerlingen, die met kop en schouders boven zijn klasgenootjes uitsteekt, in beeld te brengen.

Hij past letterlijk niet binnen het kader. De slungelachtige jongen beslist dan maar zelf om afstand te nemen van de groep en zijn eigen weg te gaan.

Het blijkt hier om Jacques Tati te gaan, die later van zijn eigen lange gestalte en bijhorende bewegingen een essentieel element zou maken van zijn typisch, want meteen herkenbare, burleske komedies.

Moeders en nostalgie

De zeven filmmakers - één filmpje werd door een duo geregisseerd - zijn: Yann Le Gal, Isild Le Besco, Joana Hadjithomas & Khalil Joreige, Ismaël Ferroukhi, Corinne Garfin en Safy Nebbou.
Ze hebben niet uitdrukkelijk geprobeerd om telkens ook de stijl van hun "onderwerpen" te imiteren, maar soms kon het moeilijk anders.

De sfeer van angst en dreiging in het fragment over de jonge Alfred Hitchcock en zijn toch wel erg autoritaire moeder sluit bij voorbeeld goed aan bij het donkere plezier waarmee de "Master of Suspense" later zijn publiek de stuipen op het lijf zou jagen.
Ook in de verhalen over Fritz Lang en Orson Welles blijkt het moederpersonage een belangrijke, zij het totaal verschillende rol te hebben gespeeld.

Het geheel laat zich bekijken als een soort zoektocht naar specifieke sleutelmomenten in het jonge leven van die zes, inmiddels legendarische filmmakers, maar ook als een mooie, nu en dan nostalgische hommage aan de kindertijd in het algemeen.

Jan Temmerman

Enfances

regie Ismaël Ferroukhi, Yann Le Gal, Isild Le Besco, Joana Hadjithomas, Khalil Joreige, Corinne Garfin en Safy Nebbou
met Virgil Leclaire, Julie Gayet, Brandon Daraï, Emmanuelle Bercot, Isild Le Besco, Maxime Juravliov, Bernard Lapène, Eliott Margue, Clotilde Hesme, Grégory Azouvy, Margot Meynard, Max Renaudin en Elsa Zylberstein
release woensdag 1 april