In het eindrapport van de Fortiscommissie - dat gisteren binnen de commissie werd goedgekeurd - staat dat bepaalde contacten die plaatsvonden in de aanloop naar de uitspraak van het hof van beroep over Fortis, een schending van de scheiding der machten zouden kunnen inhouden.

Een te voorzichtige conclusie, oordeelde de oppositie. Volgens verslaggever Renaat Landuyt (SP.A) en ondervoorzitter Jean-Marc Nollet (Ecolo) is na die conclusie de intellectuele oefening in de commissie stopgezet. Sindsdien werd er aan politiek gedaan, luidt het. De SP.A, Groen! en Ecolo werkten daarom een alternatief rapport uit.

In hun eigen rapport concluderen de oppositiepartijen dat er in de fase voorafgaand aan de uitspraak duidelijk sprake was van een schending van de scheiding der machten.

Het kabinet van ex-premier Yves Leterme (CD&V) en van vicepremier Didier Reynders (MR) hebben het kabinet van toenmalig minister van Justitie Jo Vandeurzen (CD&V) ingeschakeld om het Fortisproces voor het hof van beroep te beïnvloeden, is de conclusie van de oppositie.

"Voor de Kamer is het duidelijk dat de talrijke contacten die die dag (12 december) door de kabinetten werden gelegd, tot doel hadden te verhinderen dat het arrest van de 18e kamer van het hof van beroep te Brussel zou kunnen worden uitgesproken op de door zijn zetel voorziene dag. Voor de Kamer is het duidelijk dat deze contacten en het gebruik dat hiervan werd gemaakt, het principe van de scheiding der machten in gevaar hebben gebracht en des te erger zijn, aangezien de staat belanghebbende partij was", luidt het in hun verslag.

Renaat Landuyt wijst erop dat Vandeurzen op een bepaald moment zijn kabinet "weliswaar te laat" zowel telefonisch als per sms de instructie heeft gegeven zijn handeling te beperken tot een vraag om informatie. "In het recht noemt men dat soms een bekentenis. Hij stond op de rem, maar eigenlijk was het al te laat. Het ongeval was al gebeurd", merkt Landuyt op.

Volgens hem was Vandeurzen het instrument van de kabinetten van Leterme en Reynders. Niet alleen Vandeurzen, maar ook Reynders zou eigenlijk ontslag hebben moeten nemen, vindt Landuyt.

Ook in de fase na het arrest, met de discussie over het al dan niet cassatieberoep aantekenen op basis van artikel 1088 van het gerechtelijk wetboek, liep het volgens de SP.A en de groenen mis. Landuyt heeft het over een totale normvervaging in hoofde van de regering. Men heeft immers de bevoegdheid van de minister van Justitie en het belang van de partijen met elkaar verward.

De groenen en de SP.A hebben ook eigen aanbevelingen op papier gezet. De belangrijkste is dat er een wettelijk verbod moet komen op het detacheren van ambtenaren van het openbaar ministerie naar andere ministers dan die van Justitie.

Ook vinden ze dat de controle op de werking van het gerecht anders moet lopen dan via de procureurs. De vaststellingen van de onderzoekscommissie maken immers duidelijk dat de schijn van beïnvloeding of druk snel gewekt is.