Vier op de vijf kiezers vonden het nog de moeite om een nieuwe president te kiezen, voor de parlementsverkiezingen komt misschien wel een vijfde minder zijn huis uit. De Fransen zijn duidelijk moe geworden van meer dan een half jaar verkiezingskoorts.

En toch was het een bewuste keuze om beide verkiezingen vanaf 2002 in hetzelfde jaar en met een intermezzo van nauwelijks enkele weken te organiseren. Dat verkleint namelijk het risico op de zogenoemde "cohabitation" waarbij de president en de premier van een verschillende politieke strekking zijn.

De laatste "cohabitation" ontstond in 1997 en hield stand tot in 2002, met de rechtse president Jacques Chirac en de linkse premier Lionel Jospin. Maar sinds de nieuwe kieskalender hebben de parlementsverkiezingen altijd het resultaat van de presidentsverkiezingen bevestigd.

François Hollande (foto) mag dus zeker hopen op een presidentiële meerderheid in de Assemblée. De inzet is vooral hoe groot die meerderheid zal zijn en hoe lastig de UMP van de verslagen president Nicolas Sarkozy het hem kan maken.

Die UMP worstelt sinds 6 mei wel met zichzelf en met de vraag wie de nieuwe leider moet worden nu Sarkozy (voorgoed?) naar de achtergrond is verdwenen. De "rassemblement" of "vereniging" die Hollande zo vurig predikte tijdens zijn campagne, klinkt nu opvallend vaak uit de mond van UMP-politici.

Dat is dan in de eerste plaats een oproep om de eigen troepen in het gareel te houden. Want in de nasleep van de presidentsverkiezingen zijn al wat broedertwisten in de media uitgevochten. De uitspraak van ex-premier François Fillon (foto) dat de UMP op dit moment geen natuurlijke leider meer heeft schoot bij secretaris-generaal Jean-François Copé in het verkeerde keelgat.

Beide heren zijn in hun achterhoofd ongetwijfeld al met de volgende presidentsverkiezingen van 2017 bezig. Maar intussen gaapt er dus een gat en slaat de nostalgie al toe. Getrouwen van de ex-president hebben zelfs al het clubje "Amis de Nicolas Sarkozy" opgericht en in het campagnefilmpje voor de parlementsverkiezingen kon de UMP het blijkbaar niet laten om beelden van de massabijeenkomsten van Sarkozy te recycleren. De partij is duidelijk nog haar weg aan het zoeken.

In een ronduit slaapverwekkende campagne is het Marine Le Pen van het Front National die af en toe nog eens de show steelt. Ze heeft de wind in de zeilen nu ze bij de presidentsverkiezingen de beste score ooit neerzette voor haar partij (17,9%). Om haar geen vrijgeleide te geven in haar kieskring Hénin-Beaumont in Noord-Frankrijk, zet het Front de Gauche daar Jean-Luc Mélénchon (foto) in als tegenkandidaat.

Hij was de gehypte extreemlinkse presidentskandidaat die in de eerste ronde 11% haalde, maar tot zijn eigen grote frustratie toch nog ruim geklopt werd door Marine Le Pen. Hij aast op revanche en werd daarom naar Hénin-Beaumont "geparachuteerd" zoals dat heet.

Mélenchon is nog altijd gedomicilieerd in Parijs, maar het Franse kiessysteem staat toe dat iemand elders kandidaat is. Volgens de peilingen kan hij het in de tweede ronde ook effectief halen van thuisspeelster Le Pen.

Zij gelooft niet in zo’n scenario en lokte al een hele polemiek uit toen ze in naam van Mélenchon verkiezingsfoldertjes met Arabisch opschrift liet verspreiden. De clash in de gewezen mijnwerkersregio Hénin-Beaumont gaat alvast met de meeste media-aandacht lopen.

Maar voor Le Pen (foto) staat er nog veel meer op het spel. Dat ze een maand geleden bijna één op de vijf kiezers kon aanspreken, betekent helemaal niet dat ze nu ook één op de vijf zitjes in het parlement zou kunnen veroveren. Nu heeft het Front National trouwens geen enkele afgevaardigde in de Assemblée en dat heeft alles met het kiessysteem te maken.

Frankrijk is opgedeeld in 577 kieskringen en in elk daarvan wordt één parlementslid verkozen. Als in de tweede ronde een kandidaat van het FN tegenover iemand van bijvoorbeeld PS of UMP komt te staan, dan kiezen aanhangers van de verslagen kandidaten doorgaans voor een stem tégen de FN-kandidaat.

Bovendien moet je in de eerste ronde minstens 12,5% van de ingeschreven kiezers achter je naam hebben om aan de tweede ronde te mogen meedoen. Rekent u maar even mee, als van die ingeschreven kiezers maar 60% komt opdagen, dan moet de een kandidaat dus al 20% van de stemmen halen om door te stoten.

Toch houdt met name de UMP haar hart vast voor al te veel "triangulaires" of zelfs "quadrangulaires". Dat zijn kieskringen waar in de tweede ronde geen twee kandidaten overblijven, zoals het meest gebruikelijk is, maar wel drie of vier. In de praktijk ziet het ernaar uit dat op nogal wat plaatsen zowel een linkse kandidaat als een kandidaat van de UMP en het FN in de tweede ronde zal geraken.

Vaak wordt het tussen de eerste en de tweede ronde op een akkoordje gegooid om maar twee kandidaten over te houden, maar in een dergelijke constellatie ligt dat erg moeilijk. Als de UMP en het FN hun kandidaat gewoon in de race houden, dan zal links daar in veel gevallen van profiteren. Trekken ze hun eigen kandidaat terug om links te kunnen verslaan, dan zou de UMP of het FN alleen maar zichzelf verloochenen.

Het ziet er dus redelijk rooskleurig uit voor de PS, maar ook daar zijn ze zeker niet zorgenvrij. Op de dag van zijn verkiezing riep François Hollande iedereen op om hem een zo ruim mogelijke meerderheid te geven in het parlement.

De PS wil die meerderheid - oftewel 289 van de 577 zetels - het liefst van al op haar eentje halen, maar dat is op dit moment twijfelachtig. Lukt het niet, dan zal de PS haar meerderheid moeten vormen met een linkse partner zoals de groenen.

De nieuwe regering waarmee premier Jean-Marc Ayrault al een maand voor de parlementsverkiezingen aan de slag ging, moet misschien ook al herschikt worden, want een minister die in zijn kieskring niet verkozen raakt, is zijn legitimiteit al meteen kwijt.

Sofie Vander Donckt