26 van de 27 lidstaten van de Europese Unie hebben het Verdrag van Lissabon al geratificeerd. In de 27e lidstaat, Tsjechië, heeft het parlement dat ook al gedaan, maar de Tsjechische president Vaclav Klaus (foto bovenaan) weigerde er zijn handtekening onder te zetten.

Klaus maakte zich vooral ongerust over het handvest over de mensenrechten dat aan het verdrag gekoppeld is. De president wil vermijden dat Sudetenduitsers die na de nazi-nederlaag uit het toenmalige Tsjecho-Slovakije werden verdreven, schadeclaims kunnen indienen.

De andere Europese lidstaten wilden aanvankelijk niet toegeven, omdat dat hoegenaamd niet nodig was. Het handvest is op de toekomst gericht en spreekt zich niet uit over het verleden, klonk het. Maar uiteindelijk werd op de Europese top toch beslist om Tsjechië een afwijking van het handvest over de mensenrechten toe te staan. Die afwijking, "optout" in het jargon, komt in een protocol dat later door de 27 landen geratificeerd zal worden, wellicht tegelijkertijd met het toetredingsverdrag van Kroatië.

Met de tegemoetkoming wil de Unie de Tsjechische president Vaclac Klaus over de streep trekken om snel het Verdrag van Lissabon te ondertekenen. Toch is het nog even wachten op die handtekening, in elk geval totdat het Grondwettelijk Hof van Tsjechië een uitspraak gedaan heeft over de bezwaren die enkele senatoren hadden ingediend tegen het verdrag. Dat zou volgende week dinsdag moeten gebeuren.

Niettemin slaakten de Europese leiders een zucht van opluchting over de doorbraak in het dossier. "Dit is het einde van een lijdensweg", verwoordde premier Herman Van Rompuy (CD&V) het. Met de Tsjechische ratificatie kunnen de hervormingen van Lissabon eindelijk in werking treden, na bijna tien jaar onderhandelen.

Volgens Van Rompuy is het geen schande dat de andere landen de eurosceptische Klaus in extremis toch nog een toegeving hebben gedaan. "Het is jammer, maar bitterheid is mij vreemd", reageerde hij.

Ook Commissievoorzitter José Manuel Barroso (foto) reageerde opgelucht. "We hebben nu de laatste hindernis van een heel lange marathon genomen", zei hij. Barroso gaf toe dat hij niet gelukkig was met de toegeving, maar onderstreepte dat zulke ingrepen soms de enige manier zijn om tot een akkoord te komen.