De dochter van Bill Stone, die in de Eerste en Tweede Wereldoorlog diende en 108 werd, gaf een lezing. Er waren ook zonen, dochters en kleinkinderen van soldaten die nooit teruggekeerd waren. Sommigen droegen de medailles van hun grootouders. In het hele land werd, zoals ieder jaar op de elfde van de elfde om elf over elf, twee minuten stilte gehouden.

Westminster Abbey, dat vanwege de vele grafstenen en aandenkens aan Britse en buitenlandse vorsten, vrijheidstrijders, wetenschappers en literaire grootheden meer doet denken aan een beeldhouwatelier dan aan een kerk, schitterde van de uniformen en medailles. Maar de rode klaproos, die in Groot-Brittannië het symbool geworden is van de Eerste Wereldoorlog, stond centraal. In de aanloop naar de jaarlijkse herdenking van de periode 1914-1918 wordt de rode, papieren bloem die nieuw leven voorstelt omdat het groeide op de slagvelden in Vlaanderen, door miljoenen gedragen. Van nieuwslezer tot voetbalmanager: geen Brit die het begin november niet op de revers lijkt te hebben. Koningin Elizabeth legde in de Abbey een krans van kunststoffen klaprozen op het graf van de onbekende soldaat.

Precies 91 jaar nadat de kanonnen het zwijgen zijn opgelegd werd "de oorlog die het einde van alle oorlogen is", ook op het Londense "dorpsplein" Trafalger Square herdacht, in andere Britse steden en in legerbarakken in Afghanistan. Voor de Britten is de Eerste Wereldoorlog de oorlog waarin een generatie werd uitgeroeid. 700.000 Britten sneuvelden in Vlaanderen. Twee miljoen raakten er gewond. Er zijn maar weinig families die niet rechtstreeks geraakt zijn door het bloedpad van die oorlog, getuige de lange rijen namen op de oorlogsmonumenten in de steden en stadjes van het land en de massale, Britse begraafplaatsen in Vlaanderen.

Maar hoewel die oorlog de samenleving vanaf haar wortels door elkaar geschud had, was het niet zo dat alle morele overtuigingen, met de miljoenen soldaten, in de loopgraven waren verdwenen, zei de Anglicaanse aartsbisschop in zijn preek. Idealisme was overeind gebleven. Het was een boodschap, vermoedelijk bedoeld als hart onder de riem van de Britse troepen, voor wie dit jaar het bloedigste is sinds de Falklandoorlog van 1982.

Lia Van Bekhoven is correspondente in Groot-Brittannië