Liu werkte vorig jaar mee aan Charta 08, waarin wordt opgeroepen tot democratische hervormingen in China. Zo'n 300 mensen hebben de petitie ondertekend. In 1989 was hij een van de boegbeelden van de democratische beweging die hardhandig is neergeslagen op het Tienanmenplein.
Liu is 53 en schrijver. Hij werkte in het verleden nog als professor aan de universiteit. Naast zijn gevangenisstraf kreeg hij nog een tweede straf: hij is voor twee jaar al zijn politieke rechten kwijt. Zijn vrouw, Liu Xia, heeft gezegd dat haar man in beroep gaat.
"Dit is een extreem zware straf"
De Verenigde Staten, de Europese Unie en mensenrechtengroeperingen hebben al kritiek geuit op het proces. China zegt dat ze zich niet moeten moeien.
"Dit gaat in tegen de tendens van de voorbije tien jaar om minder zware straffen uit te spreken voor ondermijning van het staatsgezag", zei Nicholas Bequelin van Human Rights Watch vanuit Hongkong. "Dit is een extreem zware straf, een politieke berekening op het hoogste niveau. De communistische partij kon Charta 08 niet onbeantwoord laten. Liu Xiaobo is een zondebok die is opgeofferd om een signaal te geven."
VS vraagt China de onmiddellijke vrijlating
Amnesty International toont zich in haar mededeling ongerust over het lot van de overige ondertekenaars van Charta 08 en voorvechters van de vrijheid van meningsuiting in China.
Ook de Verenigde Staten hebben hun ongerustheid geuit over de veroordeling. "Wij roepen de Chinese overheid op om hem onmiddellijk vrij te laten", verklaarde functionaris Gregory May van de Amerikaanse ambassade in Peking aan de journalisten die zich buiten het gerechtsgebouw in de Chinese hoofdstad hadden verzameld.
EU "bezorgd over straf buiten proportie"
Het Zweedse voorzitterschap van de Europese Unie heeft zich "bezorgd getoond" over de "disproportionele straf" voor Liu. "Dit verdict zaait ongerustheid over het respect voor de vrije meningsuiting en het recht op een eerlijk proces", luidt het in een mededeling.
Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel is erg verontwaardigd: "Ik vind het jammer dat de Chinese overheid nog altijd op grote schaal de vrije meningsuiting en de persvrijheid aan banden legt, ondanks de vooruitgang die het land boekte op andere vlakken."
