"Kunst is een primaire menselijke behoefte en verdient daarom een centrale positie binnen onze werkelijkheid, soms confronterend, huiveringwekkend, soms gewoon heel innemend en mooi. LO10 is in die zin absoluut een ambitieus project, gedragen door een groep fervente en enthousiaste vrijwilligers, op een bijzondere plek in de marge…", dat schrijft curator Ralf Quaghebeur in de gratis brochure.

En dat plekje in de marge, dat is Lo-Reninge, een stadje uit de 12e eeuw dat pronkt in een begeesterende natuur, zich neervleiend waar Lovaart en IJzer samenkomen. Dit is een plek met veel toeristische troeven en de organisatie van LO10 speelt daar handig en terecht op in.

De beelden en poëzietocht begint aan de Sint-Pietersabdijkerk. Nick Ervinck (°1981) (foto) toont er "Niebloy" een skeletachtige vorm die een absoluut streven naar schoonheid verraadt ofwel is geïnspireerd door driedimensionale scans van onze hersenen of bloedvatstelsel ofwel een combinatie van beide. Wie rond "Niebloy" cirkelt bemerkt dat de ene opening op een spontane, natuurlijke manier de andere inleidt.

Het concept komt uit de computer, de uitwerking in polyester is handwerk. En ook dit beeld is gekleurd in het zo typische geel, het zogenaamde stoeprand geel, waarop Ervinck schijnbaar een patent heeft.

Naast Ervinck – op welke tentoonstelling is hij momenteel niet te zien? – staat Tinka Pittoors (°1977) met "Tumbleweed", de Engelse vertaling voor de eenjarige kruidachtige plant, de witte amarant. Van een verlichtingspaal kruipen de artificiële bloemen en nepbladeren naar beneden. Hier staat kunst tegenover kitsch, echt tegen nep, stad tegen natuur.

Achter de kerk begint het eigenlijke parcours: naast een klein bruin poortje hangt een bak waar de bezoeker een gratis gids kan nemen. Handig. Door de deur botst hij op een werk van Tim Volckaerts (°1979) (foto) die met recuperatiemateriaal installaties maakt. In Lo-Reninge zijn er vijf te zien, sommigen opgebouwd uit hout en baksteen, en ze versperren de bezoeker de weg.

Dichter Bernard Dewulf (°1960) – die ook sterke, intuïtieve boeken schrijft over beeldende kunst – verzamelde op vraag van de organisatie de gedichten. Het eerste werk "Thuisland" is van zijn hand waaruit deze verzen: ”Het is herbergzaam als de zee, het enige woonachtige, want er is geen thuiskomst mogelijk hier, is stille, ijzige, eeuwige muziek.”

"De gedichten werden niet gekozen vanuit een anekdotische of oppervlakkige band tussen woord en beeld", staat in de brochure. Dat klopt: het is doordenken. Volckaerts verspert de weg en een eindje verder staat een werk van Leo Copers (°1947): vier geluidskisten omsluiten een plant. Geen thuiskomst; eeuwige muziek.

Van de abdijtuin willen we naar de achthoekige duiventoren uit 1710 lopen, maar onze aandacht wordt getrokken door een "stout" gedicht van de Braziliaanse dichter Carlos Drummond de Andrade.

Leest u even mee: “Zonder dat ik het vroeg, was je zo goed mijn lid te doen lengen. Zonder dat ik het verwachtte, lag je op je knieën in devote houding. Wat geschiedde is niet slechts geschiedenis. Voor altijd én een dag ontvangt mijn penis de kus van devotie van je mond".

Op de achtergrond dartelen enkele herkauwers. We openen het deurtje van de duiventoren en kijken naar een keramiek van Johan Tahon (°1965). Het zijn twee mannenhoofden op elkaar en uit de bovenste mond schitteren twee zilverkleurige bollen.

Een eindje verder toont Sofie Muller (°1974) (foto) haar "Shemale child": een lekker cynisch beeld van een klein meisje met opgestoken haar, slipje op de voetjes, en een flinke straal gutst uit haar/zijn strak lid.

Net daarvoor stond er ook een klein meisje, in haar handje nog alleen de hand van een volwassenen. Zelden zagen we de beelden uit epoxy van Muller zo mooi opgesteld. Over een ijzeren loopbrug komen wij aan de stadspoort waar Willy Cauwelier (° 1956) een touwensculptuur uit fluorescerende metserskoord maakte.

In de schaduw een gedicht van Aleidis Dierick (°1931). Graag citeren wij van haar: "Hoe zal ik u in mijn kamer noemen/ als gij schreiend uw mond drukt aan mijn huid/ als gij stamelend man wordt in al uw zoenen/ tederheid zal ik u noemen".

Aan de toren met schietgaten hangen amorfe beelden van Robin Vermeersch. Blijgemoed stappen wij naar de Grote Markt voor een mooie constructie uit bamboe van Georges Cuvillier (foto), een fontein van Jean-Luc Detavernier en in de kelder van het toerismekantoor een heel mooie en interessante installatie van Vadim Vosters (°1979) die binnen zijn schilderijen de nadruk legt op de functie van licht, op de overgang tussen het zichtbare en het onzichtbare. Meer willen we u niet vertellen, alleen nog dit, gevraagd wordt te bewegen rond de projectoren.

Op een klein uurtje heeft u LO10 gezien. We smaken nog even de innigheid van het dorp als na een kerkelijk huwelijk het paar een drankje aanbiedt, en we beslissen op aanraden van de dienst toerisme de 25 kilometerlange klavertjevierroute af te rijden.

De natuur is er op zijn mooist, en in Fintele, de deelgemeente waar de Lovaart zich koestert aan de IJzer, leggen wij ons in het gras, dichtbij de "Vuurvogel" van Leo Camps. Een weids deken van zachte wolken streelt ons. Wij voelen ons licht. We zijn een ogenblik verlost van alle beslommeringen, te danken aan de eeuwige kunst, zonder twijfel de natuur zelf.

LO10 is een kleine, beperkte en te fragmentarisch opgebouwde kunstroute. Niets mag echter beletten dat de enthousiaste ploeg die aan deze editie heeft gewerkt, middelen moet krijgen om misschien ooit te komen tot een hedendaagse zomer van Watou die tot twee jaar geleden georganiseerd werd door Gwy Mandelinck.

Want uit de geschiedenis weten we dat Watou is ontstaan uit het "gekke" en nooit aflatende enthousiasme van een dichter/bibliothecaris en zijn vrouw. En in de Westhoek weten ze wat vastberadenheid en doorzetting betekenen.

Yves Jansen