In haar "strategisch onderzoek", dat gisteren gepubliceerd werd, probeert de omroep haar tegenstanders voor te zijn. Twee digitale radiostations gaan onder het mes. En de enorme website, een van de meest bezochte nieuwssites ter wereld, wordt gehalveerd. Dit alles in de hoop erger te voorkomen.
Feit is: de Britse publieke omroep is populair. Ondanks almaar toenemende mediakeuzes kijkt bijna 80% van de Britten iedere week naar BBC1. Twee derde stemt af op een radiozender van de BBC. Bijna de helft bezoekt de website. De publieke omroep wordt alom gewaardeerd. Terwijl instituten als de monarchie en de ambtenarij aan respect inboeten, vertelde 77% een peilingbureau vorig jaar dat de BBC "een nationaal instituut is waar we trots op kunnen zijn".
Maar met de toenemende populariteit van de omroep groeit ook de kritiek. Het overwicht van de BBC smoort alle concurrentie in de kiem. Hoe kan je lezers vragen te betalen voor de online versie van je regionale krant als ze het nieuws gratis van de BBC-site kunnen plukken? Bovendien: moet de BBC echt alles doen? Van Top Gear tot programmabladen, Aziatische muziekzenders en sport? Zitten er geen grenzen aan de groei?
Wat willen we van de BBC?
De uitbreidingswoede van de Beeb die in de jaren tachtig begon, maakte de omroep arrogant, zeggen critici. Ze kreeg kolonialistische trekjes. Zelfs de Labour-regering gelooft dat in een economisch klimaat waarin publieke organisaties tobben met begrotingstekorten, de vraag beantwoord dient te worden: wat willen we van de BBC?
De Conservatieven, die de beste kans maken dit voorjaar Downing Street te bezetten, weten het wel. Minder programma’s met minder geld. Het Conservatieve mediabeleid is sterk geïnspireerd door Rupert Murdochs News Corporation. De laatste zou de BBC zien als het Ebolavirus: "Ze kunnen het niet vernietigen dus proberen ze het te beperken".
Er werken 23.000 mensen voor de Britse publieke omroep. Dat is minder dan 25 jaar geleden, toen de Beeb veel kleiner was en de digitale revolutie nog moest beginnen. Hun salarissen liggen hoger dan die van werknemers elders in de publieke sector, maar lager dan die van collega’s bij de commerciële omroepen. Ze komen uit de pot van kijk- en luistergelden die de omroep jaarlijks ruim 5 miljard euro oplevert. De permanente strijd om het niveau van de omroepgelden, en sinds kort om het principe ervan, zal onder de Conservatieven veel scherper worden.
De BBC zal dan sommige diensten afstoten, anderen staan klaar om afgevuurd te worden. Ambitie genoeg. Zo wil de omroep het enorme programma-archief toegankelijk maken. Dit is niet het begin van het einde van de BBC. Afgezien van het globale belang van de Britse omroep, is ze in eigen land te populair om door het botte mes van regeringsbestuurders omgekapt te worden. Nog wel.
Lia van Bekhoven
