Hoe gaan onderhandelaars BHV splitsen?

do 15/09/2011 - 09:54 459 dagen na de verkiezingen hebben de onderhandelaars een akkoord bereikt over de neteligste kwestie in de Belgische politiek: de splitsing van BHV, een probleem dat al aansleept sinds 1963. Alle details over het compromis zijn nog niet bekend. Maar wat weten we al wel?

Splitsing van BHV

Uiteraard is het belangrijkste element van het akkoord het verdwijnen van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde. Er komt een kieskring Brussel, die enkel de 19 tweetalige Brusselse gemeenten omvat. Daardoor krijgt Vlaams-Brabant, zoals de rest van het land, een provinciale kieskring.

De oude kieskring Leuven en de 35 gemeenten van Halle-Vilvoorde worden daartoe samengevoegd. De splitsing geldt voor de verkiezing van de Kamer en Europa. Ook het gerechtelijke arrondissement BHV wordt gesplitst, maar de concrete uitwerking daarvan moet nog worden bepaald.

Als toegeving aan de Franstaligen krijgen de inwoners van de 6 faciliteitengemeenten rond Brussel een dubbele kiesbrief. Het gaat dan om de gemeenten Linkebeek, Wezembeek-Oppem, Kraainem, Droogenbos, Wemmel en Sint-Genesius-Rode. De inwoners zullen kunnen kiezen voor lijsten uit Brussel of uit Vlaams-Brabant.

Er komt geen splitsing voor de Senaat, omdat de Senaat in zijn huidige vorm wordt afgeschaft. De senatoren zullen immers niet meer rechtstreeks verkozen worden, maar aangeduid worden door de gemeenschappen. Er zullen 29 Vlaamse, 21 Franstalige en 1 Duitstalige senatoren zijn. Daarnaast kunnen de partijen ook nog eens 6 Vlaamse en 4 Franstalige senatoren coöpteren.

Burgemeesters in de rand

Een grote twistappel tijdens de onderhandelingen was de situatie van de betwiste burgemeesters in de faciliteitengemeenten. Uit de bus is gekomen dat Vlaanderen zal kunnen blijven beslissen over het al dan niet benoemen van de burgemeesters.

Als ze niet benoemd worden, kunnen ze evenwel in beroep gaan bij een tweetalige kamer van de Raad van State. Nu moeten ze nog naar een eentalig Nederlandstalige kamer. Ze verliezen ook geen schepen meer zolang de burgemeester niet benoemd is.

In afwachting van dat beroep zijn ze dan "dienstdoend burgemeester" en kunnen ze wel optreden, maar dat is nu ook het geval. De nieuwe regeling zou wel pas gelden vanaf de volgende gemeenteraadsverkiezingen (in 2012) en dus niet voor de heisa rond de burgemeesters van Kraainem, Wezembeek-Oppem en Linkebeek nu.

Compensaties/toegevingen

Om de Franstaligen tot een akkoord te bewegen, zijn er enkele compensaties voor de splitsing. Zo wordt het makkelijker om vanuit het buitenland te stemmen. Dat zou zeker in theorie een compensatie moeten zijn voor het Franstalige stemmenverlies. Vooral de MR drong erop aan om dit mee in het akkoord te krijgen.

Een andere toegeving aan de Franstalige partijen is de oprichting van een een metropolitaan adviesorgaan tussen het Brusselse Gewest en Vlaams- en Waals-Brabant. Dat orgaan zal echter geen beslissingsbevoegdheid hebben.

De rondzendbrief-Peeters, die bepaalt dat inwoners van de faciliteitengemeenten elke keer opnieuw een aanvraag moeten indienen om documenten in het Frans te ontvangen, blijft evenwel van kracht. Ook andere eisen als apparentering, de uitbreiding van Brussel en culturele rechten voor Franstaligen in de Vlaamse rand staan niet in het akkoord.