"Een gevangenis is nooit een vakantiedorp" Auteur: Freek Willems

do 05/09/2013 - 13:46 Freek Willems Het vandaag bekendgemaakte ontwerp van de nieuwe gevangenis in Haren, lokt in sommige klassieke en sociale media de reactie uit dat de toekomstige gedetineerden in een "vakantiedorp" of een "gangsterparadijs" zullen terechtkomen. Te kort door de bocht, stelt de Liga voor Mensenrechten. "Een gevangenis is nooit een vakantiedorp, zelfs wanneer de inrichting barst van schijnbare luxe. De straf bestaat eruit dat de gedetineerden van hun vrijheid beroofd worden, niets meer en niets minder."

De nieuwe gevangenis in Haren lijkt wel een "gangsterparadijs", schreef Het Laatste Nieuws vanmorgen in de krant. Ook in de reacties in de sociale media op het artikel op deredactie.be zijn de meningen overwegend negatief en wordt gesteld dat de gedetineerden te veel in de watten zouden worden gelegd.

De Liga voor Mensenrechten is het daar niet mee eens, zo blijkt uit een persbericht dat vandaag werd verstuurd. Een gevangenis kan nooit vergeleken worden met een vakantiedorp, stelt de Liga, "zelfs wanneer de inrichting barst van schijnbaar luxueuze voorzieningen zoals een sportveld, open ruimtes, een speeltuin".

Regie der Gebouwen

Volgens de Liga bestaat de straf er namelijk uit dat de gedetineerden van hun vrijheid beroofd worden. "In de mate van het mogelijke moeten de leefomstandigheden binnen de gevangenis in overeenstemming worden gebracht met het leven buiten de instelling. Dat staat wettelijk verankerd in de Basiswet betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden."

De Liga wijst er op dat er momenteel heel veel gevangenen 23 op 24 uur in hun cel zitten, soms met drie tegelijk, in een ruimte van nog geen 10 m². In Vorst zijn er zelfs gevangenen die niet naar het toilet kunnen en het met een emmer moeten stellen, weet de Liga. "Zo kweek je gefrustreerde gevangenen, met mogelijk explosieve situaties tot gevolg."

"Succes van de vrijheid hangt af van behandeling in gevangenis"

Het is dan ook niet meer dan logisch dat er in een humane aanpak geïnvesteerd wordt, "waarbij gedetineerden samenleven in een gemeenschap, met goed uitgeruste voorzieningen die aanzetten tot interactie, activering en zin voor verantwoordelijkheid". Zo'n aanpak heeft een positieve invloed op de gedetineerden, maar ook op het personeel van de gevangenis, "dat op een beheerste en menswaardige manier zijn job kan uitoefenen".

Regie der Gebouwen

De huidige gevangenissen, stervormige gebouwen met een centrale controle, zijn daarentegen gebaseerd op "wroeging en heropvoeding door eenzame opsluiting, arbeid en gebed". "Het is al lang duidelijk dat die aanpak niet strookt met de eisen van de samenleving."

De Liga wijst er op dat de verbeteringen aan de infrastructuur - "sportvelden, parken, bezoekzalen,..." - niet de enige oplossing zijn. "Verschillende vormen van begeleiding zijn noodzakelijk om een echt antwoord te bieden op problemen als agressie, seksuele en relationele moeilijkheden, verslaving en sociale achterstelling. Onze grote inrichtingen laten die gedifferentieerde aanpak moeilijk toe. Bovendien zijn ze geconcipieerd om aan iedereen dezelfde straf op te leggen, enkel de duur ervan verschilt."

"Vaak vergeet men dat 99 % van de gedetineerden ooit terug naar de maatschappij terugkeert. Hoe succesvol die vrijheid wordt, hangt mede af van de manier waarop gedetineerden behandeld worden en van de bagage die een gedetineerde tijdens de detentie meekrijgt", besluit de Liga.

Regie der Gebouwen
Cafasso